Per Saldo vindt inperkingen AWBZ veel te rigoreus
Per Saldo, belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget, maakt zich ernstig zorgen over de gevolgen van de maatregelen de het kabinet wil gaan nemen in de AWBZ. Wij zullen ons samen met de andere patiëntenorganisaties beraden over de te ondernemen acties. De voornemens van het kabinet zorgen voor grote onrust onder budgethouders. Per Saldo krijgt al veel telefoontjes en mailtjes. De budgethouders raken erg onzeker of zij de zorg en begeleiding die zij nodig hebben, behouden. Waarom wordt het pgb ingezet als zondebok van de kostenstijging, terwijl herhaaldelijk aangetoond is dat deze groep met een pgb, efficiënt en goedkoop de zorg en begeleiding organiseert.
Per Saldo wil middels deze brief de leden van de Tweede Kamer oproepen om vergaande inperking van de AWBZ tegen te houden en het beleid zo bij te stellen dat er niet nodeloos veel mensen begeleiding wordt onthouden en uit de AWBZ worden geweerd.
Leden en niet-leden van Per Saldo kunnen op het forum (zie knop rechtsboven) hun zorgen uiten en opmerkingen plaatsen.Om spam te voorkomen moet u zich wel eenmalig aanmelden (gratis) om lid te zijn van dit forum.

Per Saldo vindt inperkingen AWBZ veel te rigoreus
Het kabinet wil 800 miljoen bezuinigen op de AWBZ en het persoongebonden budget (pg) . De maatregelen hiervoor staan in de kabinetsbrief “Zeker van zorg, nu en straks” die het kabinet afgelopen vrijdag aan de Tweede Kamer verstuurde. In de brief beschrijft het kabinet haar plannen voor de AWBZ op de korte en lange termijn. Met de maatregelen wil het kabinet de groep mensen die gebruik mag maken van de AWBZ inperken en de uitgaven in de AWBZ in toom houden. Daardoor zullen met name de uitgaven voor de pgb’s minder worden.

Per Saldo, belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget, maakt zich ernstig zorgen over de gevolgen van deze maatregelen. Wij zullen ons samen met de andere patiëntenorganisaties beraden over de te ondernemen acties. De voornemens van het kabinet zorgen voor grote onrust onder budgethouders. Per Saldo krijgt al veel telefoontjes en mailtjes. De budgethouders raken erg onzeker of zij de zorg en begeleiding die zij nodig hebben, behouden. Waarom wordt het pgb ingezet als zondebok van de kostenstijging, terwijl herhaaldelijk aangetoond is dat deze groep met een pgb, efficiënt en goedkoop de zorg en begeleiding organiseert.

Per Saldo wil middels deze brief de leden van de Tweede Kamer oproepen om vergaande inperking van de AWBZ tegen te houden en het beleid zo bij te stellen dat er niet nodeloos veel mensen begeleiding wordt onthouden en uit de AWBZ worden geweerd.

Samenvattend komen de maatregelen en gevolgen op onderstaande neer:

1. Het inperken van de functie begeleiding
Het kabinet wil de drie zorgfuncties ‘ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding en behandeling’ terugbrengen tot twee zorgfuncties: begeleiding en behandeling. De functie activerende begeleiding verdwijnt.

Per Saldo is niet tegen het samenvoegen van de functies ondersteunende en activerende begeleiding tot één functie. Het tarief moet dan wel voldoende zijn om professionele begeleiding in te kopen. Ook vindt Per Saldo dat als gevolg van deze samenvoeging, behandeling ook in een pgb mogelijk moet zijn. We vinden het bijzonder ernstig dat het kabinet de functie begeleiding sterk wil inperken en alleen beschikbaar wil stellen aan een zeer beperkte groep mensen. Er is een hele grote groep burgers die wel degelijk begeleiding nodig hebben op het gebeid van sociale aspecten, werken en wonen, maar waar geen sprake is van ernstig regie verlies. Deze grote groep mensen met een beperking wordt uitgesloten van begeleiding zonder dat die elders beschikbaar is. De argumentatie en onderbouwing die het kabinet in de beleidsbrief gebruikt is uitermate zwak. Er wordt gesteld dat vooral budgethouders veel te ruim gebruik maken van de ondersteunende begeleiding, zoals bioscoopbezoek en huiswerkbegeleiding en dat de AWBZ daar niet voor bedoeld is. De werkelijkheid is echter veel genuanceerder en ernstiger. Daar heeft de staatssecretaris nota bene uitgebreid onderzoek naar laten doen.

Onderzoek naar groei pgb onder jongeren met psychiatrische problemen
Op verzoek van de staatssecretaris Bussemaker heeft het onderzoeksinstituut ITS uit Nijmegen onderzoek (Persoonsgebonden budget nieuwe stijl 2007. Vervolgonderzoek. / Clarie Ramakers, e.a., Projectnummer: 2007457, Nijmegen: ITS, 2008) gedaan onder jongeren met autisme of aan autisme verwante stoornissen. Hierdoor wilde de staatssecretaris meer duidelijkheid krijgen over waarom het PGB en de functie begeleiding juist onder deze groep zo in trek is. Uit dit onderzoek onder gezinnen met deze kinderen komt de ernst van de problematiek naar voren.

Enkele citaten hieruit:

“Zonder begeleiding kunnen deze kinderen zich moeilijk handhaven in de maatschappij. Het gaat zowel om gedrags-, relationele en contactproblemen als ook om ordenings-, concentratie- en structureringsproblematiek. De jongeren vertonen vaak onvoorspelbaar gedrag, hebben woede en driftaanvallen en kunnen erg agressief zijn. Thuis is hun gedrag vaak slechter dan op school. Ouders dreigen overbelast te geraken (of zijn dat al) en andere leden van het gezin, zoals broertjes en zusjes, zijn vaak het kind van de rekening. De belangrijkste motivatie om een pgb aan te vragen is omdat de reguliere zorgaanbieders de specifieke zorg die wordt gevraagd, niet kan leveren. Vaak is de benodigde hulp niet te krijgen omdat er flexibele hulp nodig is, zeer intensieve hulp of hulp op wisselende momenten. Een ander belangrijke motief om voor een pgb te kiezen is dat men uithuisplaatsing of opname in een 24-uurs instelling wilde voorkomen.”

Het kabinet wil echter de begeleiding alleen nog maar geven aan mensen met ernstig regieverlies of van mensen met een ernstige, invaliderende aandoening. Veel mensen met een beperking zullen hierdoor onterecht buitengesloten worden. Het onderzoek van het ITS toont aan dat de AWBZ hulp en de begeleiding voor de jongeren met een psychiatrisch probleem onbetwistbaar en noodzakelijk is. Tevens is het zo dat deze groep jongeren relatief lage budgetten heeft en veel bereikt met de begeleiding die zij met het pgb inkopen.

Ook Per Saldo wil dat er geen mensen onterecht gebruik maken van de AWBZ. Per Saldo denkt dat dit o.a. voorkomen kan worden door bij de indicatiestelling te werken met een beschrijvende diagnose. Dus niet enkel de DSM classificatie te hanteren, maar ook de daadwerkelijke zorgbehoefte, leefomgeving en mogelijkheden van iemand in beeld te brengen. Oneigenlijk gebruik van AWBZ en zorg komt dan aan het licht.

Per Saldo vraagt de politieke partijen om zich uitermate sterk te maken dat de groep jongeren en ouderen met psychiatrische problematiek aanspraak kan blijven maken op de begeleiding uit de AWBZ.

Oneigenlijk gebruik kan worden tegengaan door een duidelijke indicatiestelling vooraf aan de hand van beschrijvende diagnoses en toepassing van de beleidsregels.

2. Begeleiding alleen voor zelfredzaamheid
Voor de nieuwe zorgfunctie begeleiding komen mensen in aanmerking met ernstig regieverlies of mensen met een ernstige, invaliderende aandoening of beperking. Een aanspraak op de nieuwe zorgfunctie begeleiding zal alleen mogelijk zijn als het gaat om het ondersteunen van de zelfredzaamheid om verwaarlozing of een opname in een instelling te voorkomen. Niet langer mag deze functie worden verstrekt om maatschappelijke participatie mogelijk te maken of vereenzaming tegen te gaan.

Het kabinet wil bovendien begeleiding in het kader van de AWBZ alleen nog maar inzetten voor het bevorderen van de zelfredzaamheid. Maatschappelijke participatie mag daarbij geen doel meer zijn van de nieuwe functie begeleiding. Participatie behoort – aldus het kabinet- tot de reikwijdte van andere domeinen, zoals familie en andere relaties van betrokkenen, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), onderwijs en de eigen verantwoordelijkheid.

Het ITS onderzoek laat zien dat de functie participatie niet zomaar door deze andere domeinen gewaarborgd kan worden:

Maar deze anderen kunnen de problemen zelf niet aan. Neem de ouders en verwanten. Het onderzoek van het ITS onder jongeren met een psychiatrisch probleem laat zien dat de ouders en verwanten zonder pgb zwaar belast zijn en geïsoleerd zijn. “Voordat ouders een aanvraag indienen voor een pgb, hebben zij in de meeste gevallen zelf voorzien in de benodigde begeleiding en toezicht van het kind. Ouders doen bijna geen beroep op mensen uit het sociale netwerk. Familie woont niet altijd in de omgeving en vrienden/kennissen zijn er nauwelijks. Ouders zijn in de loop van de jaren behoorlijk in een sociaal isolement geraakt. Daarnaast kan de zorg voor het kind niet zomaar aan iedereen worden toevertrouwd. Opa’s en oma’s kunnen het veelal niet aan en anderen vormen geen vertrouwde persoon voor het kind. Daarbij komt dat familie en vrienden regelmatig niet willen inspringen omdat zij het kind maar lastig en vervelend vinden. Ouders hebben veel te maken met onbegrip vanuit de naaste omgeving.”

De aanleiding tot het stellen van de diagnose vindt zijn oorsprong vaak in het reguliere onderwijs. Meestal zijn er problemen op school (kind blijft zitten of is niet meer te handhaven) Een deel van de ouders heeft forse kritiek geuit op het onderwijs en vooral het speciaal onderwijs. Zo zou er in het onderwijs onvoldoende expertise aanwezig zijn op het gebied van ASS. Docenten weten niet hoe zij moeten omgaan met de problemen van de jongeren. Ook weten scholen onvoldoende de vaardigheden van de jongeren aan te spreken en te ontwikkelen. Daarnaast zou er sprake zijn van een slechte communicatie van de school naar de ouders toe.

In de WMO kennen we geen begeleiding als individuele voorziening en is er ook geen pgb keuze voor in de WMO. De gemeenten zijn in het geheel niet in staat om op korte termijn juiste oplossingen aan te gaan bieden. Dit is een ernstige zorg, waar niet licht over gedacht moet worden.

Per Saldo vindt het veel te rigoureus van het kabinet om de begeleiding in de AWBZ sterk in te perken en alleen te besluiten dat de problemen elders opgelost moeten worden. Dit voornemen zorgt voor onvermijdelijk tot grote ontwrichtingen en problemen in de gezinnen, in de scholen en in de samenleving. Wat als gevolg heeft dat er eerder en meer aanspraak gedaan gaat worden op intramurale plaatsen in de AWBZ.

Per Saldo dringt er bij de politieke partijen op aan dat alleen wordt ingestemd met het beperken van aanspraken in de AWBZ als er elders voldoende alternatieven voorhanden zijn.

De Algemene maatregel van bestuur (AMV
Het kabinet heeft de Tweede Kamer ook een Algemene maatregel van bestuur voorgelegd, waarin de nieuwe functie begeleiding in de AWBZ wordt vastgelegd. In de toelichting op de algemene maatregel van bestuur die het kabinet gelijk met de beleidsbrief wordt duidelijk wie er nog gebruik mag maken van de AWBZ voor begeleiding. De inperking van de AWBZ gaat zo ver, dat we het deel uit de toelichting hier citeren:

” In het nieuwe artikel 6 is de nieuwe zorgvorm begeleiding geformuleerd. De begeleiding die ten laste van de AWBZ mag komen, richt zich nog uitsluitend op het bevorderen van de zelfredzaamheid van mensen met ernstig regieverlies of van mensen met een ernstige, invaliderende aandoening die begeleiding nodig hebben om zich te kunnen handhaven in het dagelijks leven. De begeleiding stelt deze verzekerden in staat zo zelfstandig mogelijk te blijven functioneren waardoor voorkomen wordt dat zij zich niet langer thuis kunnen handhaven en een opname in een intramurale instelling wordt voorkomen. Ernstig regieverlies houdt in dat een persoon geestelijk zo in de war is dat hij zonder enige hulp in het geheel niet meer zelfstandig kan functioneren. Bij mensen met een ernstige, invaliderende aandoening of beperking gaat het bijvoorbeeld om doofblinden, mensen met een dwarslaesie of met multiple sclerose die niet meer zelfstandig kunnen functioneren. Ook kan gedacht worden aan mensen in de terminale fase van hun leven. De begeleiding dient erop gericht te zijn deze mensen zo lang mogelijk in staat te stellen in hun vertrouwde omgeving te blijven, of weer te gaan functioneren. De begeleiding kan zowel individueel, als in groepsverband worden geïndiceerd. Participatie op zich is geen doel meer van de functie begeleiding. Participatie behoort immers tot de reikwijdte van andere domeinen, zoals familie en andere relaties van betrokkenen, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), onderwijs en de eigen verantwoordelijkheid.

Bij de nieuwe functie begeleiding gaat het om individuele begeleiding (in uren) en om groepsbegeleiding (in dagdelen). De individuele begeleiding, ook wel ‘begeleiding algemeen’ genoemd, bestaat uit:
a. het compenseren en actief herstellen van verloren regelvermogen;
b. het organiseren van toezicht en ingrijpen als het nodig is;
c. praktische ondersteuning bij het uitvoeren van handelingen dan wel het eventueel aanleren ervan, die zelfredzaamheid tot doel hebben.
Groepsbegeleiding, ook wel ‘begeleiding dag’ genoemd, bestaat uit het bieden van een dagprogramma in groepsverband. Het doel hiervan is hetzelfde als bij de individuele begeleiding, namelijk het bevorderen van de zelfredzaamheid van de verzekerde met ernstig regieverlies of met een ernstige, invaliderende aandoening. Voorkomen moet worden dat verwaarlozing dreigt of dat er geen ander alternatief dan opname in een instelling mogelijk is. Het gaat uitdrukkelijk niet om het voorkomen van vereenzaming en het bevorderen van maatschappelijke participatie. De dagactiviteiten die vanuit de AWBZ worden bekostigd moeten programmatisch/methodisch zijn, gericht op het structureren van de dag en het bevorderen van de zelfredzaamheid.”

Per Saldo vraagt dringend aan de politieke partijen om niet akkoord te gaan met deze algemene maatregel van bestuur omdat mensen met een beperking daardoor in grote problemen zullen komen.

3. Invoeren van een eigen bijdrage voor begeleiding
Het kabinet wil dat mensen vanaf 2010 ook een eigen bijdrage voor begeleiding gaan betalen.

Sinds 2006 is de eigen bijdrage voor ondersteunende en activerende begeleiding door het kabinet afgeschaft. Dezelfde argumenten die toen doorslaggevend waren, zijn nog altijd aan de orde. Het merendeel van de mensen die begeleiding uit de AWBZ nodig hebben, hebben een minimaal inkomen.De opbrengst van de eigen bijdragen zijn daardoor ook minimaal. Door de invoering van de eigen bijdrage voor begeleiding zal met name de groep getroffen worden die meer heeft dan het minimum maar beneden modaal zit (ongeveer 32.000 euro). Uit het ITS onderzoek blijkt dat ongeveer 80% onder modaal zit. Zij zullen door de eigen bijdrage opnieuw een deel van hun lage inkomen kwijtraken.

Per Saldo dringt er bij de politieke partijen op aan om de eigen bijdrage voor begeleiding niet in te voeren.

4. Licht verstandelijk gehandicapten al dan niet met psychiatrische problemen
Het kabinet wil het gebruik van persoonsgebonden budgetten door jongeren met een licht verstandelijke handicap terugdringen.

Per Saldo vraagt zich af of het kabinet niet doorschiet in het beteugelen van de kosten in de AWBZ door het gebruik van het pgb door licht verstandelijk gehandicapten in te perken. Het eenzijdig inperken van de AWBZ, zonder oplossingen elders gereed te hebben, houdt in dat de problemen voor deze groep alleen maar flink vergroot zullen worden. Bovendien zorgt het kabinet met deze maatregel dat er onder deze mensen en de verwanten, grote onrust en onzekerheid is ontstaan over hun zorg en de AWBZ. De overheid verzuimt verantwoording te nemen om op landelijk niveau zorg te organiseren die een grote groep mensen in onze samenleving keihard nodig heeft. Bovendien zullen de problemen op lange termijn alsnog bij de overheid terugkomen, omdat het onze samenleving en toekomstige burgers betreft.

Per Saldo dringt er op aan bij dit kabinet om geen onnodige onrust te veroorzaken bij licht verstandelijk gehandicapten door te stellen dat het gebruik van het pgb teruggedrongen moet worden zonder oplossingen te bieden voor de gevolgen van deze maatregel.

Onderstaande linken voeren u naar de brief die staatssecretaris Bussemaker op 13 juni 2008 aan de Tweede en eerste Kamer heeft gestuurd over de voor 2009 voorgenomen pakketmaatregelen. www.minvws.nl/kamerstukken/lz/2008/pakketmaatregelen-awbz-2009

en naar het standpunt over de toekomst van de AWBZ op korte en lange termijn onder de titel Zeker van zorg nu en straks. www.minvws.nl/kamerstukken/lz/2008/zeker-van-zorg-nu-en-straks